Net voor het weekend werd de lang aangekondigde en fel gecontesteerde “centenindex” goedgekeurd in het parlement. Welke concrete gevolgen gaat die hebben voor uw werknemers en voor uw loonkost en wanneer heeft hij voor het eerst uitwerking voor de horeca?

De centenindex is eigenlijk een verkapte indexsprong waarbij alle lonen niet meer in gelijke mate zullen mee-evolueren met de inflatie. Met name de hogere lonen en uitkeringen zullen niet volledig geïndexeerd worden en dit twee keer in de volgende jaren.

4.000 euro

Hoewel de berekeningen vrij complex zijn en veel voeten in de aarde zullen hebben, is het principe eenvoudig. Brutolonen worden slechts tot 4.000 euro geïndexeerd. Op het bedrag erboven wordt een beperkte indexering toegepast, nl. het indexpercentage – 2 procent.

Bij een index van 2% komt er op het bedrag boven de 4.000 euro nooit meer dan 80 euro bij.

Voor wie minder dan 4.000 euro bruto verdient, verandert er niets. Het mediaanloon in België bedraagt volgens Statbel 3.728 euro, wat betekent dat de centenindex voor ongeveer de helft van de Belgische werknemers zal worden toegepast.

1 januari 2027

De eerste fase van de centenindex gaat in op 1 juni 2026. Sectoren die op die datum indexeren, zullen de gevolgen deze maand al voelen. De horeca (pc 302), maar ook het algemeen paritair comité voor bedienden (pc 200) hebben een vast indexatiemoment op 1 januari. De eerste centenindexsprong vindt hier dus plaats op 1 januari 2027.

De tweede fase van de centenindex gaat in vanaf 1 januari 2028, wanneer alle sectoren de eerste loonmatiging hebben toegepast. Voor pc 302 en pc 200 zal die tweede fase pas plaatsvinden op 1 januari 2029. De drempel van 4.000 euro zal intussen met 2 procent stijgen bij elke overschrijding van de spilindex vanaf 1 juni 2026.

De drempel van 4.000 euro betreft een maandelijks voltijds vast basisloon. Andere loonelementen tellen hier dus niet bij mee, net zoals bij een normale indexering dus. Voor deeltijders zal het loon voor de berekening naar een fictief voltijds loon worden omgerekend op basis van de tewerkstellingsbreuk.

Voor arbeiders met een uurloon wordt dit voor de berekening omgezet naar een fictief maandloon. Om van uurloon naar maandloon te gaan vermenigvuldigt u het uurloon met de contracturen (weekloon); vervolgens vermenigvuldigt u het weekloon met 13 (kwartaalloon); tot slot deelt u het kwartaalloon door 3 (maandloon).

Impact voor de werknemer

Een werknemer met een brutoloon van 4.500 euro. De index op 1 januari 2027 bedraagt 3%. Op 4.000 euro zal de werknemer bijgevolg 3% geïndexeerd worden, op de resterende 500 euro slechts (3-2 = 1%).

               Zonder centenindex: + 135 euro/maand

               Met centenindex: + 125 euro/maand

               Netto verschil:   5 euro/maand   (arbeider, alleenstaande zonder kinderlast)

Voor een werknemer met 5.500 euro bruto bij een index van 3,5% wil dit zeggen: 3,5% op 4.000 euro + 1,5% op 1.500 euro.

               Zonder centenindex: +192,5 euro/maand

               Met centenindex: +162,5 euro/maand

               Netto verschil: 12 euro/maand  (arbeider, alleenstaande zonder kinderlast)

Hoe hoger het loon, hoe groter het effect dus. Daarnaast zal er ook nog een kleine impact zijn op vakantiegeld, eindejaarspremie, wettelijk pensioen en extralegaal pensioen.

Pensioenen en uitkeringen

De centenindex zal eveneens worden toegepast op pensioenen en uitkeringen. Hier bedraagt de drempel geen 4.000 maar 2.000 euro.

Waarom?

De federale regering moet tegen 2029 6,7 euro miljard besparen. De centenindex kadert in die besparing. De helft van de besparing die de centenindex u als werkgever oplevert, moet u namelijk doorstorten aan de staatskas. Dat zal gebeuren via bijzondere loonmatigingsbijdragen in uw RSZ-facturen. De exacte berekeningswijze zal later worden vastgelegd in een koninklijk besluit.

Negatief advies

Zowel werkgevers- als werknemersorganisaties brachten eerder een negatief advies uit over de centenindex. Met de alternatieven die de voorbije maanden vanuit verschillende hoeken naar voor werden geschoven, werd weinig gedaan.